Afslaan van de tee: teehoogte, soorten tees en de regels van de afslagplaats

De afslag is de enige slag in golf waarbij je de bal mag neerleggen waar je wilt en op de hoogte die je wilt. Dat is een voordeel dat de meeste amateurs volledig laten liggen: ze prikken hun tee ergens tussen de markers, altijd even hoog, en slaan. Terwijl de teehoogte je balvlucht meetbaar beïnvloedt en de afslagplaats een stuk meer ruimte biedt dan mensen denken. Daar komt bij dat hier een paar regels gelden die je niet wilt overtreden. In deze tip staat allebei.

Kort gezegd: de afslagplaats is een rechthoek van twee clublengtes diep achter de markers, en je mag daarbinnen overal je bal leggen. Voor de driver tee je hoog, voor ijzers laag. Sla je van buiten de afslagplaats, dan kost dat in strokeplay twee strafslagen en moet je het overdoen.

Hoe groot de afslagplaats werkelijk is

Dit is het meest onderbenutte stukje kennis in het hele beginnersgolf.

De afslagplaats is een rechthoek van twee clublengtes diep. De voorste rand is de lijn tussen de voorste punten van de twee teemarkers, en de zijkanten lopen recht naar achteren vanaf de buitenste punten van die markers.

Twee praktische consequenties:

Je bal moet in die rechthoek liggen, maar hij ligt er al in zodra enig deel van de bal het gebied raakt of erboven hangt.

Je mag zelf buiten de afslagplaats staan. Dat is nuttiger dan het klinkt: bij een scherpe dogleg of als het enige vlakke stukje net buiten het gebied ligt, kun je met je voeten erbuiten gaan staan en toch legaal afslaan.

Gebruik die ruimte. Ligt de linkerkant van de tee hoger of vlakker, ga daar staan. Wil je een betere hoek naar de fairway, tee dan aan de kant waar het gevaar ligt en sla erbij vandaan.

Wat je in de afslagplaats mag aanpassen

Hier ben je vrijer dan waar dan ook op de baan. Vóór je slag mag je in de afslagplaats:

De ondergrond veranderen, bijvoorbeeld een kuiltje maken met je club of voet.
Gras, onkruid en andere vastzittende natuurlijke voorwerpen bewegen, buigen of breken.
Zand en aarde verwijderen of aandrukken.
Dauw, rijp en water verwijderen.

Elke andere verbetering van de omstandigheden valt buiten deze uitzondering en kost de algemene straf.

De teemarkers zelf mag je niet verplaatsen om je slag te verbeteren; dat kost de algemene straf. De positie ervan wordt door de wedstrijdleiding bepaald en hoort voor alle spelers gelijk te zijn. Ontbreekt er een marker, vraag dan de wedstrijdleiding; is die niet binnen redelijke tijd bereikbaar, schat dan naar redelijkheid waar de afslagplaats ligt.

De bal ligt nog niet in het spel

Een handig detail dat veel beginners niet weten en dat zenuwen scheelt.

Op de afslagplaats is je bal pas in het spel zodra je je slag maakt. Daarvóór mag je hem zonder straf oppakken of verplaatsen. En valt je bal van de tee, of stoot je hem er per ongeluk af voordat je hebt geslagen, dan zet je hem gewoon opnieuw op, waar je maar wilt binnen de afslagplaats, zonder straf.

Let op het onderscheid: dit geldt zolang je nog niet hebt geslágen. Zwaai je en raak je de bal met de intentie hem te spelen, dan telt dat als slag, ook als hij een halve meter verderop rolt.

Van buiten de afslagplaats slaan

De regel die spelers in wedstrijden het duurst komt te staan.

In strokeplay: je krijgt de algemene straf van twee strafslagen en je moet de fout herstellen door alsnog van binnen de afslagplaats te spelen. De bal die je van buiten sloeg, is niet in het spel; die slag en alles wat erop volgde telt niet mee. Herstel je het niet voordat je de volgende hole begint, of bij de laatste hole voordat je je kaart inlevert, dan volgt diskwalificatie.

In matchplay: geen straf, maar je tegenstander mag de slag annuleren. Dat moet hij meteen doen en voordat een van beiden opnieuw slaat, en hij kan er daarna niet meer op terugkomen. Annuleert hij, dan speel je opnieuw vanaf de afslagplaats en is het nog steeds jouw beurt. Zie Matchplay uitgelegd.

De praktische les: kijk even waar de markers staan voordat je je tee in de grond duwt. Vooral vóór de markers gaan staan is een klassieker bij spelers die haast hebben.

Regels over de tee zelf

Kort maar concreet:

Je bal mag van een tee of van de grond af worden gespeeld. Van de grond af mag ook zand of ander natuurlijk materiaal gebruikt worden om de bal op te zetten.
Een tee mag niet langer zijn dan 101,6 millimeter (vier inch) en moet aan de uitrustingsregels voldoen.
Speel je vanaf een niet-conforme tee of op een niet-toegestane manier, dan is de straf bij de eerste overtreding de algemene straf, en bij een tweede overtreding diskwalificatie.

In de praktijk voldoen alle tees die je in een golfshop koopt hieraan. Het is geen onderwerp om wakker van te liggen, maar wel goed om te weten dat de grens bestaat.

Teehoogte: het gratis voordeel

Nu het technische deel, en dit maakt echt verschil.

Club	Teehoogte	Waarom
Driver	Halve bal boven de bovenrand van het clubblad	Je wilt de bal ín de opgaande beweging raken, voor hoogte en minder spin
Hout 3 of 5	Bal net boven het gras, ongeveer een centimeter	Kort genoeg om nog te vegen, hoog genoeg om schoon te raken
Hybride	Heel laag, bal raakt bijna de grond	Deze club is gemaakt om van de grond te spelen
IJzer	Bal net los van het gras, een halve centimeter	Je slaat neerwaarts; te hoog geeft een topbal
Par 3 met wedge	Laag of helemaal geen tee	Contact en spin zijn belangrijker dan hoogte

De klassieke beginnersfout is te laag teeën met de driver. Die club heeft weinig loft en is gemaakt om de bal op weg omhoog te raken. Ligt de bal te laag, dan raak je hem dalend, wat afstand kost en de kans op een slice vergroot. Zie Slice herstellen.

En pas je hoogte aan op de omstandigheden: bij harde tegenwind een fractie lager voor een lagere balvlucht. Zie De punch shot en Golfen in de wind.

Praktische gewoontes op de tee

Neem twee lengtes tees mee: lang voor de driver, kort voor ijzers en par 3's. Zie Je golftas indelen.
Tee altijd op dezelfde hoogte per club. Consistentie in je opstelling geeft consistentie in je bal.
Raap je gebroken tee op. Kleine moeite, en het houdt de tee netjes.
Wacht met afslaan tot de flight voor je buiten bereik is. Zie Veiligheid op de baan.
Wie mag eerst? Op hole 1 volgens afspraak, daarna heeft de speler met de beste score op de vorige hole de eer. Bij ready golf in strokeplay slaat wie klaar is.

Veelgestelde vragen

Mag ik achter de markers gaan staan om af te slaan? Je bal moet binnen de afslagplaats liggen, dus maximaal twee clublengtes achter de markers. Zelf mag je overal staan.

Mag ik voor de markers teeën? Nee, dat is buiten de afslagplaats. In strokeplay kost dat twee strafslagen en moet je opnieuw slaan van binnen het gebied.

Mag ik een tee gebruiken op de fairway? Nee, alleen op de afslagplaats.

Wat als mijn bal van de tee waait voordat ik sla? Dan zet je hem zonder straf opnieuw op, waar je wilt binnen de afslagplaats.

Telt een luchtslag op de tee? Ja, als je met de intentie sloeg de bal te raken. Je bal is dan in het spel en je speelt hem zoals hij ligt.

Van welke tees moet ik spelen? Van de tees die passen bij je afstand, niet bij je ego. Kortere tees maken je ronde leuker en je score beter. Zie Hoe lees je een scorekaart.

Gebruik de ruimte die je hebt

De praktische kern: je hebt op elke afslagplaats twee clublengtes aan ruimte en de vrijheid om je bal precies neer te leggen waar het jou uitkomt. Kijk voortaan even naar de ondergrond en de hoek naar de fairway voordat je je tee erin duwt. Dat kost drie seconden en het is het enige moment in golf waarop je je eigen ligging mag kiezen.

Bij Zalm Golf hoort dit soort praktische regelkennis vanzelfsprekend bij de Handicap 54-cursus, meteen op de tee waar het van pas komt. Lees ook De 20 belangrijkste golfregels op een rij.